Juf Hetty: ervaringen in het basisonderwijs

De eerste regio is al met vakantie, ik zit midden in de voorbereidingen van het eindtoneelstuk. Want over drie weken begint voor ons de vakantiepret. Maar nu eerst dus: toneelpret! Hier geef ik je wat tips zodat je met het voorbereiden van een toneelstuk jezelf geen slapeloze nachten bezorgd.

- laat je klas kiezen uit ongeveer 3 toneelstukken. Dan wordt het hun keuze. Geef de kinderen een paar nachtjes bedenktijd voordat je gaat stemmen. Ook kun je de kinderen dan inhoudelijk wat uitgebreider inlichten: komt er veel muziek in voor, welk genre is het, welke uitdagingen zitten er in het stuk?

-Voor de rolverdeling: maak meteen boekjes van het hele stuk. De kinderen kunnen zo zien wat elke rol inhoudt. Laat hen op een briefje minstens drie rollen schrijven die ze wel willen spelen. Bijzondere ervaring: één van mijn leerlingen voelde zich vrij om een waslijst van rollen op te schrijven die ze juist niet wilde spelen….grmbl…. Uit die lijstjes verdeel je de rollen. Interessant is het om het met je duo of andere collega te doen. Een toneelrol kan heel goed werken op de ontwikkeling van een kind dus pak je als juf of meester je kans!

- oefenen: eerst kom je in de fase "boekje in de hand". Iedereen moet nog ontdekken waar 'ie moet staan en hoe het allemaal loopt. Hier wordt geduld van je gevraagd, en lepel die ook op. Als je nu teveel gaat sturen pak je het toneelstuk van je leerlingen af en blijf je hen in de rest van het proces nalopen. Kiezen op elkaar, las "stp"m omenten in en daag de kinderen uit oplossingen te vinden binnen hun rol en de verhaallijn. Cadeautjes die je krijgt…..kinderen hebben zulke goede ideeën, steeds weer ervaar ik dat.

- volgende fase: spelen zonder boekje. Kondig minimaal een week tevoren aan dat je dit gaat doen. Bespreek het begrip "souffleren"en je houdt de zaak ontspannen. Het is tenslotte toneelspel en geen overhoring!

- en dan gaat het werkelijk los met kleding, rekwisieten en decors waar al een begin mee is gemaakt. Hier schakel je een clubje ouders voor in die met de kinderen aan de slag gaan. Want de kinderen weten precies wat er nodig is.

- terwijl het materiaal en de inleving in de rollen op steeds hoger niveau komt ben je als leerkracht aanmoediger en zet je hier en daar de puntjes op de i. Laat vooral je leerlingen aan het woord voor tips en tops.

Algemene aanwijzing: werk niet toe naar een eindresultaat maar voel bij jezelf dat je leerlingen laten zien tijdens het optreden wat ze op dat moment kunnen. Dan geven ze wat ze in huis hebben en heb je een toneelspel dat leeft. ik heb niet anders meegemaakt dan dat kinderen alles uit de kast halen op het moment dat er opgetreden werd. Juist die ontspannen houding maakt dat het spel interessant en levendig is. Voor de kinderen is het een schitterende herinnering met hun klasgenoten een samenspel te hebben gehad waarbij prestatie geen rol speelde. Voor de juf of meester is het elke keer weer een moment waarop de tranen over je wangen rollen: je hebt het weer mogelijk mogen maken dat ze hun eigen talenten durfden in te zetten, kleine en grote hobbels namen om dit neer te zetten.

Momenteel zit ik vlak voor de fase "spelen zonder boekje". En ik ben trouwens nu al ontroerd dat wat er gebeurd.

Zucht, kon het maar altijd einde-schooljaar-klas-zes zijn……